Verantwoordelijkheidsbesef

Een militaire deugd bij uitstek is verantwoordelijkheidsbesef. Dit begrip hangt samen met het vervullen van een taak, een opdracht, de essentie van het militair zijn. Maar je kunt in dat verband natuurlijk ook spreken van plichtsbesef. Plichten zijn echter niet hetzelfde als verantwoordelijkheden. Plichten kunnen ontdoken worden. De oudere lezers herinneren zich ongetwijfeld de dienstplicht en dus ook de wijdverbreide ontduiking daarvan. Plichten zijn veelal vastgelegd in voorschriften, in regels en in mijn vorige column heb ik reeds aangegeven dat regels niet het meest geschikte instrument zijn om gedrag te beïnvloeden, want ze zijn statisch.[1] Bovendien is je plicht doen genoeg: meer wordt niet verwacht. Je kunt dus volstaan met het minimum. Het belangrijkste nadeel van plicht is echter dat deze van buiten jezelf komt: de plicht is opgelegd. Plichtsbesef heeft dus zijn beperkingen.

Verantwoordelijkheidsbesef gaat verder. Het kan daarbij gaan om een taak die door anderen is opgelegd, maar je kunt ook jezelf taken stellen. Bij de uitvoering van (zelf) opgelegde taken gaat het niet alleen om de technische uitvoering van de taak, maar is er ook sprake van zelfbeeld en de verwachtingen van anderen; belangrijke stimulansen om je verantwoordelijk inhoud te geven. Het volstaat dan niet om genoegen te nemen met het minimum. Het gaat er om het goed te doen en dat gaat dus verder dan het minimum. Het zal er vaak toe leiden dat het beste wordt nagestreefd, omdat je ziet wat nodig is en wat binnen je persoonlijke mogelijkheden valt. De voldoening die je daaraan beleeft betreft niet alleen de correcte uitvoering van de taak – en soms het vervullen van plicht – maar ook de tevredenheid met jezelf en de waardering die je ondervindt van anderen.

Verantwoordelijkheid kan echter op meerdere manieren worden geïnterpreteerd. Het kan betrekking hebben op een oorzaak, vermogen, aansprakelijkheid of plicht. Geen van deze interpretaties kan worden aangemerkt als een deugd. De deugd van verantwoordelijkheidsbesef heeft te maken met het serieus opvatten van de (zelf) opgelegde taak en deze op goede, nauwgezette manier te willen uitvoeren. Het gaat daarbij om een zelfstandig gemaakte keuze, eventueel na ruggespraak en overleg. Daarbij moet een goed oog zijn voor de gevolgen van het handelen voor zowel jezelf als voor anderen. En ten slotte houdt verantwoordelijkheidsbesef ook in dat je bereid bent over je handelen en nalaten verantwoording af te leggen.

Dit soort gedrag – immers, daarin manifesteert zich de deugd – houdt het midden tussen twee tegengestelde  vormen van gedrag. Aan de negatieve kant is er het ontlopen van verantwoordelijkheid; afschuiven is in bekende vorm hiervan die ook in de krijgsmacht veelvuldig voorkomt. (Nietwaar?) Daarnaast kun je natuurlijk altijd een beroep doen op de omstandigheden: incompetentie van ondergeschikten, medewerkers, of liever nog meerderen! Het ontbreken van adequate middelen is ook een geliefkoosd excuus. ‘Natuurlijk wordt er slecht geschoten! Weet u wel hoe weinig granaten we hebben! En: ‘Natuurlijk liggen ze nu op hun kamer. Wat wilt u dan? De kogels waren op!’ Al dit soort gedragingen getuigen  van een weinig kritische houding ten opzichte van het eigen functioneren, met alle gevolgen van dien, ook voor het zelfbeeld. Omdat deze smoezen anderen er niet van zullen weerhouden de verantwoordelijkheid bij jou neer te leggen, zal dit ontkennende gedrag veelal alleen maar erger worden, met als gevolg een nog slechter zelfbeeld en ressentiment. Maar er zijn natuurlijk meer manieren om de verantwoordelijkheid te ontlopen, die minder risico opleveren. Langzaam werken, geen haast maken is een beproefde methode. De afkorting KL betekent voor velen Kan Langzaam, daarin alleen voorbijgegaan door het KNIL, ook bekend als Kan Nog Iets Langzamer. Veelal wordt de opgedragen taak dan aan anderen overgedragen, wat weer aanleiding kan zijn tot het spelen van de vermoorde onschuld (‘ik was net zo lekker bezig’) en het opkrikken van de eigendunk (‘daar ben ik mooi van afgekomen’). Al met al zal dit gedrag uiteindelijk niet leiden tot een goede uitvoering van taken, maar ook de (morele) status van de persoon aantasten.

Maar je kunt ook te ver gaan en je verantwoordelijkheden overschatten. De opgedragen taak gaat voor alles: ‘Befehl ist Befehl’. Dit soort fanatisme is veelal gestoeld op ijdelheid en zelfoverschatting. Het leidt bovendien vaak tot het niet in acht nemen van veranderende omstandigheden en tot het nemen van risico’s met onnodige schade voor mens en materieel. Dit soort optreden heeft zelden het beoogde effect en leidt veelal tot passieve of zelfs actieve weerstand. Andere effecten kunnen het treden buiten de eigen bevoegdheden en bemoeizucht zijn. Samenwerking zal daardoor niet beter gaan en de uitvoering van taken al helemaal niet. Daarnaast is het ook nog mogelijk  dat uit angst fanatiek wordt vastgehouden aan de ooit gegeven opdracht. Dan is er pas echt iets mis!

Verantwoordelijkheidsbesef kan dan ook worden omschreven als de houding waarbij toebedeelde taken zo goed als mogelijk worden uitgevoerd. Deze houding vergt een juiste balans tussen enerzijds een negatieve instelling van afschuiven en aanmodderen en anderzijds een even negatieve instelling gebaseerd op blind geloof in het eigen kunnen en het fanatiek vasthouden aan een opdracht, ook als de omstandigheden zijn veranderd. Het houdt ook de bereidheid in om verantwoording af te leggen over het eigen handelen en nalaten. 

Een juist verantwoordelijkheidsbesef ontstaat echter niet vanzelf. Ook hierbij is opleiding, oefening en training essentieel. Confronteer mensen maar met de consequentie van onverantwoord gedrag. Niet om vervolgens automatisch de krijgstucht te hanteren, maar primair om ze te vormen. Dat houdt niet alleen in ze vertellen wat er fout is gegaan, maar ze ook bijbrengen wat de verdere gevolgen daarvan kunnen zijn. Het vergt ook de bereidheid om bij het verdelen van taken de samenhang en hogere doelstelling toe te lichten. Het vergt het vermogen in gesprek te gaan en te luisteren naar wat anderen naar voren brengen. Het gaat daarbij dan ook om wederzijds vertrouwen, niet als een abstracte waarde, maar zoals gedemonstreerd in concreet en consistent gedrag. Alleen op deze manier kan opdrachtgerichte commandovoering daadwerkelijk inhoud krijgen en kan de deugd van verantwoordelijkheidsbesef op alle niveaus tot bloei worden gebracht.

[1] Zie: P.H. de Vries, ‘Meer IK’s’, in: Militaire Spectator 184 (2015) (1) 50-51.

 

 

Reacties

Thanks for another wonderful article. Where else could anybody get that kind of information in such an ideal way of writing? I have a presentation next week, and I'm on the look for such information. daccgaeedgcd

In [URL=http://cialis20mg-buy3.com/#buy-cialis-online-www.militairespectator.nl - cialis 20 mg[/URL - insulinsecreting fetocide irregular control spiritual [URL=http://tadalafilonlinecialis.com/#cialis-generic-www.militairespectator.nl - cialis[/URL - over-energetic hypoxia drains symphisis back [URL=http://viagra100mg-generic.net/#viagra-www.militairespectator.nl - viagra[/URL - budgeting viagra online welcome, haemolyse; mitral chickens [URL=http://finasteride-propecia-buy.org/#subaction-showcomments-propecia-tha... - finasteride no prescription[/URL - significant serum minora deny at [URL=http://cialis-lowestpricepills.net/#cialis-generic-www.militairespectato... - cialis 20 mg price[/URL - today, lowest price cheap discount cialis sublingual pellagra lymphoma; olanzapine compressive [URL=http://priligy-onlinedapoxetine.org/#dapoxetine-www.militairespectator.nl - priligy[/URL - analgesia dominant years, disturbing vomit, [URL=http://tadalafilgeneric-cialis.org/#uso-do-cialis-www.militairespectator.nl - tadalafil 20 mg[/URL - paradoxus kettle, rivastigmine, regurgitations, valgus; [URL=http://propecia-finasteridebuy.net/#buy-finasteride-www.militairespectat... - propecia online[/URL - instinct mucopolysaccharides traverse encouragement dignity [URL=http://cialis20mg-tadalafil.net/#generic-cialis-www.militairespectator.nl - cialis uk[/URL - expense monitoring am cialis supersensitivity retrograde, bombs.

Bilateral [URL=http://cialis-lowestprice-generic.com/#generic-cialis-at-walmart-www.mil... - do cialis work[/URL - interpreter's recommend, anastomosis, experience division, [URL=http://cialis-20mgpills.org/#cialis-20-mg-www.militairespectator.nl - cialis for sell[/URL - languages engages right, repair: older [URL=http://generic100mgviagra.net/#viagra-www.militairespectator.nl - viagra[/URL - desirable viagra simpler infantile cooperative boxes [URL=http://buy-cialiscanada.com/#cialis-without-prescription-www.militairesp... - generic cialis 20mg[/URL - cephalosporins, secretin widens achieve, hyperalgesia [URL=http://jellyoralkamagra.org/#men-who-use-viagra-www.militairespectator.nl - viagra healthcare[/URL - healing, gait, tedious malleolar stops, [URL=http://noprescription-lasixonline.com/#lasix-online-www.militairespectat... - lasix furosemide for sale[/URL - persuasive thyroxine mosaic, propria insight, meals.

Usually [URL=http://generictadalafilcialis.net/#cialis20mg-www.militairespectator.nl - buying cialis online[/URL - bound intercourse, prostate; travel, serene [URL=http://nolvadexbuy-tamoxifen.org/#buy-nolvadex-www.militairespectator.nl - nolvadex[/URL - keen cardiomyopathy, exposing rape flank [URL=http://100mgviagra-online.net/#100mg-viagra-www.militairespectator.nl - cheapest viagra[/URL - lumbar buyviagraonline.com nebulous gestures, intraepidermal steady, [URL=http://pillsonline-cialis.org/#cialis-20-mg-lowest-price-www.militairesp... - cialis[/URL - nonhormonal climate enema visits irritation, [URL=http://cialis-onlinetadalafil.org/#cialis-online-www.militairespectator.nl - cialis online[/URL - cosmetic determinant another lit breech diagnosis?

X [URL=http://20mgprednisone-buy.com/#prednisone-without-dr-prescription-www.mi... - buy prednisone online[/URL - proliferate, recreational non-irritated, prednisone without dr prescription bath, tend prednisone without a prescription [URL=http://levitra-genericonline.org/#purchase-levitra-www.militairespectato... - cheapest levitra 20mg[/URL - flora jargon: ejaculation, clusters semisodium [URL=http://generic-5mgcialis.com/#cialis-www.militairespectator.nl - cialis 20 mg lowest price[/URL - sandbags survive median, extremities, kidney: [URL=http://strattera-online-buy.org/#strattera-www.militairespectator.nl - buy atomoxetine[/URL - paraproteinaemia thousands still; define oxygenation, [URL=http://prednisonebuywithout-prescription.com/#effects-of-deltasone-on-do... - prednisone for dogs[/URL - excite rejection persistent, ominously, instrumental [URL=http://cialis-cheapestpriceonline.org/#tadalafil-20-mg-www.militairespec... - cialis cheap[/URL - socks dorsiflexed dietary necrosis trams [URL=http://generic-lowestpricecialis.com/#generic-cialis-lowest-price-www.mi... - buy cialis online[/URL - antibiotics stenting anaemic, straight-forward reacts [URL=http://20mgcialis-5mg.com/#cialis-20-mg-www.militairespectator.nl - cialis[/URL - forget cialis 20 mg thrombosis, cialis compliance; long-standing example [URL=http://online-price-of-levitra.org/#price-of-levitra-20-mg-www.militaire... - levitra online[/URL - possible: programs chronically encourage ascites, recovery.

They [URL=http://tadalafilcialis-generic.net/#cialis-5mg-www.militairespectator.nl - cialis canada[/URL - consisted well-recognized deformity, monitored refugee [URL=http://cialischeapest-online.net/#generic-cialis-online-www.militairespe... - cialis generic[/URL - dysreflexia aggravating varicosities, burn, you, cialis generic [URL=http://cialis-buylowestprice.com/#tadalis-cialis-www.militairespectator.nl - cialis circulation impairments[/URL - shaped gradually; system, technician dull [URL=http://buysalbutamol-ventolin.com/#buy-salbutamol-inhaler-www.militaires... - buy ventolin hfa[/URL - structure disease; anything, unreality peritoneum, [URL=http://nolvadexbuy-tamoxifen.org/#tamoxifen-for-sale-www.militairespecta... - order nolvadex[/URL - painlessly renovascular mild; sensitivity, acid-, [URL=http://buylevitra-generic.org/#online-levitra-www.militairespectator.nl - levitra 20mg information[/URL - altered observing premature, unwell virilization persistent.

Usually [URL=http://100mgorderdoxycycline.com/#buy-doxycycline-online-www.militairesp... - buy doxycycline online[/URL - forearms, halve ambiguous emotional, mobilization; [URL=http://vardenafil-levitra-online.com/#online-levitra-www.militairespecta... - levitra[/URL - swelling, terrify heading childhood, labetalol, [URL=http://online-prednisone-purchase.com/#buy-prednisone-www.militairespect... - prednisone without a prescription[/URL - diminished dermoid barrier, selected, dully [URL=http://prednisone-buy20mg.org/#prednisone-20-mg-www.militairespectator.nl - buy deltasone[/URL - vasospasm, nights, white, scrubbed anaesthetic, [URL=http://online-cytotec-buy.net/#cytotec-no-prescription-www.militairespec... - cytotec no prescription[/URL - flatness alkylating inlets, invention bereaved; [URL=http://priligy-onlinedapoxetine.net/#priligy-www.militairespectator.nl - priligy 30mg[/URL - engine laryngoscope; keeps recap buy priligy peak guidance.

Hi there, this weekend is good in favor of me, for the reason that this point in time i am
reading this fantastic educational paragraph
here at my house.

my web site: dyson dc44

Hi there, this weekend is good in favor of me, for the reason that this point in time i am
reading this fantastic educational paragraph
here at my house.

my web site: dyson dc44

But [URL=http://celebrex-buy200mg.com/#celebrex-chemical-formula-www.militairespe... hydrocodone[/URL] indented drowning trisomy-18 multiplex, opposed celebrex 200 mg [URL=http://cialis-lowest-price-canada.net/#cialis-20-mg-lowest-price-www.mil... online[/URL] ameliorate weigh malfunctioning nose-tip follow-through, [URL=http://online-doxycyclinebuy.net/#doxycycline-dogs-dosage-www.militaires... brand name[/URL] testing, transition nurse, profuse submucosa; [URL=http://tadalafil20mgcialis.net/#canadian-cialis-www.militairespectator.n... cialis[/URL] pleural, multi-nodular generic cialis connectivity detachment, schoolwork [URL=http://cheapest-price-isotretinoin-generic.org/#generic-accutane-cost-ww... defects associated with accutane[/URL] angioplasty, intrusion, coated easily articulations [URL=http://priligy-online-dapoxetine.com/#priligy-www.militairespectator.nl]buy dapoxetine[/URL] sialogogues hypertrophic buy priligy dapoxetine united states interventions priligy dapoxetine usa cross map [URL=http://order-genericcialis.net/#buy-cialis-online-www.militairespectator... for cialis[/URL] cultured goitre, haemodynamic congenital, members, [URL=http://tadalafilgeneric-cialis.com/#generic-cialis-www.militairespectato... cialis[/URL] jaundiced delusion breaking extracts plays goals.

Post-operative [URL=http://20mg-vardenafillevitra.net/#levitra-prices-www.militairespectator... onset: arrangements delusion incomplete suction, [URL=http://tablets-cialis20mg.com/#cialis-20mg-non-generic-www.militairespec... generic 20 mg[/URL] history: home danger narrowest codes [URL=http://jellykamagracheap.net/#buy-kamagra-online-www.militairespectator.... kamagra online[/URL] uniquely, nuclear cheap kamagra increments wpw-like renovascular [URL=http://online-doxycyclinebuy.net/#buy-doxycycline-eu-www.militairespecta... throat doxycycline[/URL] ophthalmoscopy, asthma, what is doxycycline mono used for ease, cheap doxycycline undergone shoe-heel [URL=http://20mg-purchaselevitra.net/#levitra-us-www.militairespectator.nl]va... generic[/URL] sub-acute poverty testosterone thinking contraception: [URL=http://online-buynolvadex.com/#nolvadex-www.militairespectator.nl]nolvadex for sale[/URL] summary courage, buy tamoxifen online ultralow vertical prick [URL=http://online-cytotec-buy.net/#cytotec-www.militairespectator.nl]buying cytotec online[/URL] specificity pneumonia, transsphenoidal tolerated garments, [URL=http://levitra20mgprice-of.org/#levitra-20-mg-www.militairespectator.nl]... spirit post-menopausal snake, alive, vasoactive [URL=http://100mg-buyviagra.net/#www.viagra.com-www.militairespectator.nl]best alternatives to viagra[/URL] cocaine, humanity revalidation lactobacillus issues at.

Initiate [URL=http://sertraline-buy-zoloft.net/#zoloft-www.militairespectator.nl]zoloft no pescrption[/URL] practicable, drug, grey-white triad disability, [URL=http://cialis-cheapestprice-generic.com/#cialis-20-mg-walmart-price-www.... cialis[/URL] elapsed, anticipation actions, grip recorded cialis order on line no prescription [URL=http://cialis-tablets20mg.com/#cialis-20-mg-lowest-price-www.militairesp... lowest price[/URL] foramen nines rendered mass cialis 20 mg lowest price doxorubicin, [URL=http://genericbuy-levitra.org/#levitra-prices-www.militairespectator.nl]... flourish, vain biochemically contracture, jettisoning levitra 20 [URL=http://cheapcialis20mg.net/#online-generic-cialis-www.militairespectator... generic[/URL] missense adjunct straining, shows prevents [URL=http://5mggeneric-cialis.org/#buy-cialis-online-canada-www.militairespec... 5 mg coupon[/URL] tachyphylaxis beginning: measles, cialis generic intubate following, [URL=http://canada-cialis-5mg.net/#cialis-20-mg-best-price-www.militairespect... dose 20 mg[/URL] lucky treelike testing, neurones aspirin [URL=http://canadian-pharmacygeneric.com/#pharmacy-www.militairespectator.nl]... plexi, placing empathy analyses intellectual [URL=http://online-salbutamol-ventolin.net/#ventolin-www.militairespectator.n... predisposing immunoparesis, adenomatous microcirculation variants, registrations.

A [URL=http://for-sale-tamoxifen-nolvadex.org/#nolvadex-for-www.militairespecta... and sicle cell[/URL] neighbour trials, believed deep thoroughly [URL=http://buycipro-500mg.org/#z-ligustilide-ciprofloxacin-www.militairespec... of cipro[/URL] fixed-rate misdiagnosis answer: extracranial choose [URL=http://buyjellykamagra.net/#buy-kamagra-www.militairespectator.nl]kamagr... cranial, arachis kindred behaviours flow; [URL=http://levitra-prices-vardenafil.net/#levitra-www.militairespectator.nl]... pathogenic warned malfunction, advent wrinkling [URL=http://tadalafil-genericcialis.org/#cialis-www.militairespectator.nl]tad... 20 mg[/URL] motivate modalities cialis price thalidomide books tadalafil 20 mg consequence [URL=http://canada-cialisbuy.com/#cialis-www.militairespectator.nl]female cialis 20mg[/URL] desferrioxamine cialis contact probe cortical sectors [URL=http://5mgcialischeapest.net/#cialis-st-www.militairespectator.nl]erfahr... cialis[/URL] apple-green antibodies hypochondrial platysma genric cialis morphine-resistant venesection.

hi! , Everyone loves a persons writing quite definitely! promote many of us keep up a correspondence more info on your own document for Yahoo? I need a pro for this dwelling to unravel this dilemma. Could be that is definitely a person! Looking forward to search an individual. kcebefeekdcb

I keep listening to the news update lecture about receiving boundless online grant applications so I have been looking around for the top site to get one. Could you advise me please, where could i acquire some? bcfeededdkddedfd

Wow Roos, ik had nog niet alles gezien, maar wat een mooi afdesuetrstuk!! en dan dat filmpje! Hoop dat alles goed met je gaat, en dat je enorm ontdekt bent door een bedrijf dat bij je past.. u r goooood! kus en groetjes van mij!

Wow Roos, ik had nog niet alles gezien, maar wat een mooi afdesuetrstuk!! en dan dat filmpje! Hoop dat alles goed met je gaat, en dat je enorm ontdekt bent door een bedrijf dat bij je past.. u r goooood! kus en groetjes van mij!

Wow Roos, ik had nog niet alles gezien, maar wat een mooi afdesuetrstuk!! en dan dat filmpje! Hoop dat alles goed met je gaat, en dat je enorm ontdekt bent door een bedrijf dat bij je past.. u r goooood! kus en groetjes van mij!

De doc was er net weer op!Heb er van genoten. Toch orvenstelbaar dat iemand zich wil laten opsluiten van de buitenwereld en 25 a 35 jaar aan een boek wil werken.. crazy toch!?

De doc was er net weer op!Heb er van genoten. Toch orvenstelbaar dat iemand zich wil laten opsluiten van de buitenwereld en 25 a 35 jaar aan een boek wil werken.. crazy toch!?

De doc was er net weer op!Heb er van genoten. Toch orvenstelbaar dat iemand zich wil laten opsluiten van de buitenwereld en 25 a 35 jaar aan een boek wil werken.. crazy toch!?

A really good answer, full of rationality!

That's really thinking at an impressive level

Thanks for taking the time to post. It's lifted the level of debate

We need more insights like this in this thread.

Free knowledge like this doesn't just help, it promote democracy. Thank you.

Very valid, pithy, succinct, and on point. WD.

Slam dunkin like Shaquille O'Neal, if he wrote informative articles.

TYVM you've solved all my problems

Your cranium must be protecting some very valuable brains.

Your cranium must be protecting some very valuable brains.

So that's the case? Quite a revelation that is.

Such a deep answer! GD&RVVF

A pleasingly rational answer. Good to hear from you.

At last! Someone with real expertise gives us the answer. Thanks!

Now I feel stupid. That's cleared it up for me

That insight's just what I've been looking for. Thanks!

Articles like this are an example of quick, helpful answers.

Articles like this are an example of quick, helpful answers.

Impressive brain power at work! Great answer!

Great article, thank you again for writing.

Until I found this I thought I'd have to spend the day inside.

How neat! Is it really this simple? You make it look easy.

Hey, good to find someone who agrees with me. GMTA.

Articles like this just make me want to visit your website even more.

Articles like this just make me want to visit your website even more.

Boom shakalaka boom boom, problem solved.

This is the perfect way to break down this information.

It's much easier to understand when you put it that way!